Opracowanie: Zespół doradców Chemi
Jak wyczyścić piekarnik i ruszt grilla z przypalonego tłuszczu: oba tym samym płynem, Tenzi Top Grill, który nakłada się bez rozcieńczania na wyłączony i zimny metal, a po 2–5 minutach szoruje i zmywa gorącą wodą. Na czarną, twardą skorupę na blachach i ruszcie jest koncentrat Tenzi Gran Smog w roztworze 30–40 % na 15–30 minut, także do namaczania rusztu. Aluminium, lakier, tworzywo i uszczelka drzwi zostają poza zasięgiem tej chemii, a piekarnik samoczyszczący najpierw sprawdza się w jego instrukcji.
Czego potrzebujesz
- Płyn do piekarnika i rusztu: Tenzi Top Grill, gotowy do użycia, pH 14, w butelce ze spryskiwaczem. Kroki 3 i 6.
- Koncentrat na stary nagar: Tenzi Gran Smog, pH 14, rozcieńczany do 30–40 %; natrysk, piana albo zanurzenie. Kroki 4 i 7.
- Odtłuszczacz do frontu i aluminium: Tenzi Odtłuszczacz uniwersalny, gotowy płyn o pH 9 do tworzyw, chromu, aluminium i emalii. Kroki 5 i 6.
- Pianka zamiast płynu: Hap Win Grill Win, gotowa pianka o pH powyżej 13 do piekarników i grilli. Krok 3.
To chemia profesjonalna. Top Grill i Gran Smog pochodzą z linii Gastro Tenzi, Gran Smog producent kieruje do gastronomii i przemysłu, a Grill Win do użytku zawodowego. Wszystkie trzy powodują poważne oparzenia skóry i uszkodzenia oczu, więc rękawice i okulary obowiązują przy każdym z nich.
Akcesoria: rękawice ochronne odporne na chemię, okulary albo osłona twarzy, ubranie robocze z długim rękawem, gąbka, kilka ściereczek, wiadro z gorącą wodą, szczotka druciana ze stalowym skrobakiem do rusztu (w sklepie Erla Grida), opryskiwacz ręczny i miarka do roztworu Gran Smog, taca albo pojemnik, w którym mieści się ruszt, otwarte okno lub włączony okap.
Krok po kroku
Sprawdzić, z czego jest piekarnik i co da się wyjąć
Przed użyciem płynu o pH 14 trzeba ustalić, na jaki materiał trafi.
- Piekarnik samoczyszczący albo z myciem parą: rozstrzyga jego instrukcja. Grill Win jest do piekarników z automatycznym myciem parą wykluczony, a producent jednego z odtłuszczaczy kuchennych ostrzega, że piekarniki samoczyszczące zwykle nie znoszą detergentów.
- Emaliowana komora, stalowe blachy: to materiał dla tych płynów. Top Grill jest do piekarników i blach do pieczenia, a Clinex Grill, jego zamiennik, emalii nie niszczy.
- Aluminium (foremki, blachy, części grilla): bez płynów zasadowych. Top Grill ma aluminium na stronie producenta, ale konkretnych stopów i powłok nie potwierdza, a Clinex Grill i Grill Win wykluczają je wprost. Aluminium myje się Odtłuszczaczem uniwersalnym.
- Front, pokrętła, uszczelka drzwi, lakierowana pokrywa grilla: też bez silnej zasady. Top Grill jest do metalu i stali, nie do lakieru i tworzyw.

Wyłączyć i ostudzić piekarnik, wyjąć ruszty i blachy
Płyn nakłada się na zimny metal i nie wolno mu zaschnąć: tak każe instrukcja Clinex Grill. Instrukcja Top Grill temperatury nie podaje, ale karta charakterystyki każe chronić płyn przed przegrzaniem, więc zasada jest ta sama. Ruszty, blachy i wyjmowane prowadnice idą na bok do osobnego mycia, a okruchy i zwęglone resztki z dna zbiera się na sucho, zanim cokolwiek się zmoczy.
Przed pierwszym psiknięciem: otwarte okno albo włączony okap, rękawice, okulary lub osłona twarzy i ubranie robocze. Top Grill wymaga dobrej wentylacji i rękawic odpornych na produkt, bez podanej grubości; rozpylonej cieczy nie wolno wdychać, więc dyszę kieruje się na ścianki komory. Dla Clinex Grill karta podaje rękawice z kauczuku nitrylowego 0,3 mm, odporne ponad 30 minut przy krótkim kontakcie, i to rozsądny punkt odniesienia.

Czym wyczyścić piekarnik: Tenzi Top Grill na 2–5 minut
Płyn rozpyla się bez rozcieńczania równą warstwą na dno, ścianki i tylną ścianę komory, gęściej tam, gdzie tłuszcz wypalił się na brąz. Po 2–5 minutach przypalenia szoruje się gąbką. Gdy po pierwszym przejściu osad zostaje, cały cykl się powtarza.
W komorze nie da się spłukać płynu strumieniem, więc „spłukać” znaczy tu przecierać ścianki ściereczką namoczoną w gorącej wodzie i płukać ją w wiadrze, aż przestanie zbierać brązowy płyn. Top Grill jest brązowy, więc widać, gdzie jeszcze został. Komora i blachy stykają się potem z jedzeniem, dlatego ostatnie przetarcie robi się czystą wodą zdatną do picia, a na koniec wszystko wyciera się do sucha.
Zamiast płynu można użyć pianki Hap Win Grill Win: bez rozcieńczania prosto na zabrudzenie, na kilka minut, potem dużo wody. W razie wątpliwości producent zaleca próbę w niewidocznym miejscu.

Stary nagar w piekarniku i na blachach: Tenzi Gran Smog
Gdy po dwóch przejściach Top Grill na dnie i blachach zostaje czarna, twarda skorupa, stosuje się koncentrat. Gran Smog na nawarstwiony, twardy tłuszcz rozcieńcza się do roztworu 30–40 %, nanosi natryskiem lub pianą, zostawia na 15–30 minut i dokładnie zmywa wodą. Jeśli etykieta posiadanego opakowania podaje inną dawkę, obowiązuje etykieta.
To mocniejszy środek: Top Grill zawiera poniżej 5 % wodorotlenku potasu, Gran Smog poniżej 17 %, a do tego działa szkodliwie po połknięciu. W kuchni bez okna i sprawnego okapu jego karta charakterystyki wymaga półmaski z filtrem przeciw parom organicznym. Blachy aluminiowe zostają poza tym krokiem.

Szyba drzwi i front piekarnika
Szyba drzwi to osobna sprawa: Top Grill i Odtłuszczacz uniwersalny nie mają szkła w zastosowaniach, a szyby kominkowe ma Clinex Grill. Nakłada się go na zimną szybę, po około minucie przeciera gąbką, zmywa wodą i wyciera do sucha.
Front, uchwyt i pokrętła myje się Tenzi Odtłuszczaczem uniwersalnym: spryskać, odczekać około minuty i wytrzeć do sucha. Uszczelkę przeciera się samą wodą i pilnuje, żeby płyn z komory na nią nie spływał.

Jak wyczyścić ruszt i grill gazowy: Tenzi Top Grill i szczotka
Ruszt grilla węglowego i gazowego czyści się zimny, tak samo jak piekarnik. Najpierw szczotka druciana: włosiem schodzi przypalony tłuszcz i resztki jedzenia, a stalowym skrobakiem odspaja się zapieczone grudki. Dopiero potem Top Grill: płyn idzie na ruszt, płytę grillową i metalowe wnętrze pokrywy, po 2–5 minutach ruszt szoruje się szczotką, płucze czystą, najlepiej gorącą wodą i wyciera do sucha. Ruszt nie może być z aluminium.
Ruszt dotyka jedzenia, więc ostatnie płukanie idzie wodą zdatną do picia. Malowana lub lakierowana pokrywa, plastikowe uchwyty i pokrętła grilla gazowego dostają Odtłuszczacz uniwersalny, nie Top Grill.

Namaczanie rusztu grilla w roztworze Gran Smog
Ruszt z grubą warstwą nagaru po całym sezonie można zanurzyć, bo Gran Smog przewiduje mycie zanurzeniowe. Roztwór 30–40 % wlewa się do pojemnika, w którym ruszt mieści się w całości (nie aluminiowego), po 15–30 minutach ruszt szoruje się szczotką i dokładnie płucze wodą. Butelka 1 l daje kilka litrów takiego roztworu, więc przy dużym ruszcie oszczędniej jest położyć go na tacy i spryskać roztworem z opryskiwacza.
Pojemnik z roztworem stoi na zewnątrz albo w przewietrzanym miejscu i nie zostaje bez nadzoru, a koncentrat odstawia się zamknięty.

Typowe błędy
- Chemia na ciepły piekarnik albo ruszt prosto po grillowaniu. Płyn na gorącym metalu zasycha, a tego instrukcja zabrania. Najpierw stygnięcie, potem chemia.
- Silna zasada na aluminium, lakierze i tworzywie. Clinex Grill i Grill Win wykluczają aluminium, Clinex także lakier i farbę. Na te powierzchnie idzie Odtłuszczacz uniwersalny.
- Gran Smog prosto z butelki i bez wentylacji. To koncentrat: na stary nagar roztwór 30–40 %, a w kuchni bez okna i okapu półmaska z filtrem.
- Płukanie na oko. Brązowe smugi Top Grill na ściance albo ruszt przetarty tylko suchą szmatką to resztki płynu o pH 14 tam, gdzie potem leży jedzenie. Ściereczkę płucze się w gorącej wodzie, dopóki zbiera brąz, a ruszt spłukuje pod bieżącą wodą.
- Kolejny środek bez spłukania poprzedniego. Clinex Grill nie wolno mieszać z innymi produktami, a Top Grill i Gran Smog trzyma się z dala od mocnych kwasów i utleniaczy. Kwaśny odkamieniacz albo płyn z chlorem nie idzie na ściankę, na której został płyn zasadowy.
Produkty z poradnika
Top Grill jest do bieżącego czyszczenia i zwykle wystarcza do piekarnika i rusztu. Gran Smog dokłada się dopiero wtedy, gdy po dwóch przejściach zostaje skorupa, a Odtłuszczacz uniwersalny przy froncie i aluminium.
Podsumowanie
Kolejność: zimny piekarnik i ruszt, Top Grill, Gran Smog tylko tam, gdzie zostaje stary nagar, a na końcu płukanie wodą do czysta; więcej środków do pieców i grilli jest w kategorii środki do czyszczenia piekarnika.