Opracowanie: Zespół doradców Chemi
Kanapę, fotel albo dywan z włókien syntetycznych firmy piorące czyszczą dwoma środkami: enzymatyczny prespray rozpuszcza brud na tkaninie, a odkurzacz piorący z kwaśną płukanką w zbiorniku wyciąga go razem z resztkami prespraya. Płyn do prania tapicerki wlany do samego zbiornika tego nie zastąpi, bo roztwór z końcówki styka się z włóknem przez 1–2 sekundy, za krótko, żeby puścił tłuszcz. Dywan prany oszczędnie i suszony z wentylatorem schnie zwykle 3–6 godzin, a przemoczone siedzisko kanapy schnie długo, łapie zacieki i po kilku dniach czuć z niego stęchliznę.
Czego potrzebujesz
- Prespray, czyli płyn do prania tapicerki w opryskiwaczu: Global Enzym Pro98. Proszek z enzymami, rozpuszczany w gorącej wodzie; rozpuszcza brud tłusty, białkowy i lepki na syntetykach. Krok 3, a mocniejszy roztwór punktowo w kroku 6.
- Kwaśna płukanka do zbiornika odkurzacza piorącego: Global Acid Ocean Rinse S550. Zobojętnia zasadowe resztki prespraya, zmiękcza tkaninę i stabilizuje barwniki. Kroki 4 i 5.
- Odplamiacz na kawę i wino: Global OxyGO G102. Gotowy płyn na plamy po kawie i winie; schodzi też herbata i cola. Krok 6.
- Neutralizator zapachu: Global Sta Kill E206 na zapach moczu, zwierząt i dymu. Krok 7.
Enzym Pro98, Acid Ocean Rinse i Sta Kill E206 to chemia z linii dla firm piorących dywany i tapicerkę, a producent przeznacza je do zastosowań profesjonalnych. Dawki z etykiety i okulary ochronne obowiązują także w domu.
Akcesoria: odkurzacz, odkurzacz piorący (własny albo wypożyczony), opryskiwacz ręczny z pompką, czysty pojemnik do rozpuszczenia proszku, szczotka do tapicerki, kilka białych ręczników, rękawice i okulary ochronne, wentylator.
Krok po kroku
Sprawdzić metkę, rodzaj tkaniny i trwałość koloru
Kod czyszczenia bywa pod poduszką siedziska albo na spodzie mebla. Kod W oznacza, że wolno prać na mokro. Kod S dopuszcza tylko rozpuszczalnik, bo woda zostawi zacieki albo obicie się skurczy. Przy kodzie WS można jedno i drugie, przy X wyłącznie odkurzać i szczotkować. Kody są zwyczajem branży i część producentów mebli ma własne oznaczenia, więc próbę robi się zawsze. Obicia z kodem S czyści się rozpuszczalnikiem, a granulat do dywanów na sucho wymaga maszyny szczotkowej i urządzenia do zbierania; to osobna metoda, środki do niej są w kategorii pranie na sucho.
- Poliester, poliamid, polipropylen: na nie są przeznaczone środki z tego poradnika.
- Wełna: bez Enzym Pro98. Do wełny jest osobny prespray, Global Wool Safe B134; płukanka Acid Ocean Rinse nadaje się także do wełny.
- Bawełna, len, juta i sizal: piją wodę jak gąbka. Mokre pranie grozi skurczem i brązowymi obwódkami, więc tylko po próbie i jak najmniej wody.
- Jedwab, wiskoza, skóra, zamsz: Enzym Pro98, OxyGO i Sta Kill E206 nie mają na nich potwierdzonego zastosowania, a płukankę dopuszcza się tylko po próbie i z minimalną ilością wody. Wiskoza na mokro słabnie i żółknie. Taką kanapę lepiej zostawić firmie z ekstraktorem: błąd na jedwabiu albo zamszu zwykle jest nie do naprawienia.
Przy mieszance włókien decyduje najdelikatniejsze. Próbę koloru robi się z tyłu oparcia albo na spodzie poduszki: zwilżyć tkaninę roztworem, docisnąć biały ręcznik, odczekać do wyschnięcia. Kolor na ręczniku kończy pracę tym środkiem.

Odkurzyć i odsączyć świeże plamy
Najpierw odkurzacz, potem woda. Około 80% brudu w tkaninie to suchy pył i piasek, a odkurzacz piorący go nie zbierze: po zmoczeniu robi się z niego błoto. Dlatego obicie odkurza się dokładnie na sucho, a runo dywanu po odkurzeniu układa w jednym kierunku. Świeżo rozlaną kawę odsącza się białym ręcznikiem, dociskając go do plamy. Kto zaczyna od pocierania, wciera kawę głębiej i robi z małej plamy dużą.

Płyn do prania kanapy: prespray Enzym Pro98 w opryskiwaczu
Prespray robi większość roboty: rozpuszcza tłusty, lepki i białkowy brud, zanim przyjdzie odkurzacz piorący. Global Enzym Pro98 rozpuścić w czystym pojemniku, w gorącej wodzie o temperaturze co najmniej 50 °C, w dawce 15 g na 1 l, czyli jedna miarka na litr, i przelać do opryskiwacza z pompką. W letniej wodzie proszek się nie rozpuszcza i w opryskiwaczu zostają grudki. Z 300 g wychodzi około 20 l roztworu.
Roztwór rozpylić równo, odcinek po odcinku, grubiej na wytartych podłokietnikach, zagłówkach i tam, gdzie leży pies. Na stare plamy z krwi i moczu dawkę podnosi się do 25 g na 1 l i wciera roztwór szczotką. Szczotka odrywa brud od włókna, więc wytarte miejsca przeciera się nią także przy zwykłej dawce. Enzym Pro98 nie wymaga czekania i ekstrakcję zaczyna się zaraz po naniesieniu. Roztwór nie może natomiast wyschnąć na tkaninie, bo suchy prespray słabo działa; stąd praca odcinkami, które zdąży się wyprać. Przy rozpuszczaniu proszku rękawice i okulary są obowiązkowe: preparat powoduje poważne uszkodzenie oczu.

Kwaśna płukanka w zbiorniku odkurzacza piorącego
Do zbiornika idzie czysta woda, ciepła lub gorąca, i Global Acid Ocean Rinse S550 w proporcji 100 ml na 10 l. Bez prespraya i bez żadnego detergentu. Prespray w wodzie ekstraktora się pieni, a mocny zasadowy roztwór podawany z końcówki zamiast prespraya to prosta droga do skurczu, brązowienia i spływu barwnika. Płukankę producent przewiduje do ciepłej albo gorącej wody; najpierw trzeba sprawdzić, czy instrukcja odkurzacza piorącego na to pozwala.
Dlaczego płukanka kwaśna, a nie sama woda: Enzym Pro98 jest zasadowy i jego resztki zostają w tkaninie. Kanapa po wyschnięciu jest wtedy szorstka, ma szare, lepkie miejsca, które szybko łapią brud, a czasem brązowe lub żółte zacieki. Sama woda spłukuje tylko część prespraya. Acid Ocean zobojętnia zasadę, stabilizuje barwniki i ogranicza stęchliznę przy schnięciu, a obicie zostaje miękkie i się nie lepi. Kanister 5 l daje około 500 l roztworu do zbiornika.
Płukankę i prespray stosuje się po kolei, nigdy w jednym naczyniu. Płukanka podrażnia skórę i oczy, więc odmierza się ją w rękawicach i okularach.

Ekstrakcja: przejazdy mokre i suche
Prać zaraz po presprayu, zanim wyschnie. Końcówkę prowadzi się pasami z zakładką: przejazd z roztworem, potem przejazd samym ssaniem po tym samym pasie. Dwa lekkie przejścia dają lepszy wynik niż jedno mokre, bo woda zebrana w piance siedziska wraca potem na wierzch jako zaciek. Wypożyczone odkurzacze piorące podają jej dużo, więc spust trzyma się krótko. Na koniec kilka suchych przejazdów po całej powierzchni, na grubym runie dywanu więcej: wodę łatwiej zebrać końcówką, niż czekać, aż odparuje.
Dywan, który potem będzie impregnowany, opryskuje się płukanką w stężeniu 30 ml na 1 l wody, a impregnat nakłada dopiero na suche włókno. Przy oprysku nie wdychać mgły.
Bez odkurzacza piorącego całej kanapy tą metodą się nie pierze: prespray trzeba odessać i wypłukać, a gąbka z ręcznikiem tego nie zrobią. Ręcznie zdejmuje się tylko pojedyncze plamy z kroku 6.

Plamy, które zostały po praniu
Plamy ocenia się po praniu: część schodzi razem z brudem i nie trzeba ich ruszać osobno. Na zaschniętą kawę z mlekiem, herbatę albo czerwone wino na syntetyku: Global OxyGO G102 bez rozcieńczania, nanoszony szmatką lub opryskiwaczem, od brzegu plamy do środka. Preparat zebrać białym ręcznikiem i wypłukać miejsce wodą. Wynik widać dopiero po wyschnięciu. Na cienkiej tkaninie, na której łatwo o pierścień, najpierw lekko zwilża się wodą większy obszar wokół plamy. OxyGO w kontakcie z kwasami uwalnia toksyczne gazy, więc odkurzacz z kwaśną płukanką wraca na to miejsce dopiero po wypłukaniu odplamiacza wodą.
Zaschnięty ślad po jedzeniu, tłuszczu albo starym moczu na syntetyku, którego nie zdjęło pranie, to praca dla enzymów. Idzie na niego Enzym Pro98 w mocniejszym roztworze niż w kroku 3: 25 g na 1 l gorącej wody, wtarty szczotką w samą plamę. Enzymy rozkładają brud tylko w mokrym roztworze, więc miejsca nie zostawia się do wyschnięcia, tylko od razu przepiera odkurzaczem piorącym z płukanką, jak w krokach 4 i 5. Na wełnie i tkaninach naturalnych ten krok odpada.
Guma do żucia, wosk ze świecy i klej po naklejce nie rozpuszczają się w wodzie; na nie jest aerozol Clinex Anti-Spot z kategorii odplamiacze do dywanów i tapicerki. To skrajnie łatwopalny aerozol, więc tylko przy otwartym oknie, z dala od kominka i świec.

Zapach moczu, zwierząt i dymu
Global Sta Kill E206 rozcieńczyć 250 ml na 1 l wody i po praniu opryskać miejsce, z którego idzie zapach. Roztwór ma dojść tam, gdzie wsiąkł mocz, ale bez zalewania pianki. Potem zostawić do wyschnięcia. Jeśli zapach wraca, oprysk najpewniej nie trafił w źródło. Stęchlizna po praniu to co innego niż mocz: zwykle oznacza przemoczenie albo za wolne schnięcie i wtedy pomaga ponowna ekstrakcja z płukanką oraz nawiew. Mocz potrafi trwale odbarwić tkaninę, dlatego po usunięciu zapachu jaśniejszy ślad może zostać. Preparat podrażnia skórę i uszkadza oczy: rękawice i okulary. Na wełnę, jedwab i wiskozę producent go nie przewiduje.

Suszenie bez zacieków
Wentylator albo otwarte okno włącza się już na początku prania. Zdjęte poduszki kanapy suszy się pionowo, na folii rozłożonej na podłodze. Dywan prany z umiarem schnie zwykle 3–6 godzin. Wilgotny po dobie oznacza, że wody było za dużo. Na mokrą kanapę i dywan nikt nie powinien siadać ani wchodzić; dzieci i zwierzęta najlepiej przeczekają suszenie w innym pokoju.

Typowe błędy
- Za dużo wody. Pianka w siedzisku trzyma wodę i po kilku dniach czuć z niej stęchliznę. Na jasnej bawełnie zostają obwódki, a stara plama spod spodu potrafi po wyschnięciu wyjść na wierzch. Właściwie: mało roztworu, równo na całej powierzchni, dwa lekkie prania zamiast jednego mokrego, na koniec samo ssanie.
- Pocieranie plamy. Brud wchodzi głębiej i rozlewa się poza obrys. Plamę odsącza się białym ręcznikiem i prowadzi od brzegu do środka.
- Prespray w zbiorniku zamiast na tkaninie. Z końcówki roztwór dotyka włókna przez 1–2 sekundy, za krótko na tłuszcz. Mocny zasadowy roztwór w zbiorniku grozi skurczem, brązowieniem i spływem barwnika, a zbiornik brudnej wody zaczyna się pienić. Właściwie: prespray opryskiwaczem na tkaninę, w zbiorniku tylko płukanka.
- Płukanie samą wodą albo bez suchych przejazdów. Resztki prespraya zostają w obiciu: tkanina po wyschnięciu jest sztywna, a lepkie miejsca szybko szarzeją. Nadmiar proszku ponad dawkę z etykiety kończy tak samo, jako szary, lepki osad. Właściwie: płukanka w zbiorniku, a na koniec suche przejazdy samym ssaniem.
- Prespray na wełnie albo bez próby koloru. Enzym Pro98 jest tylko do syntetyków. Na wełnie i na niesprawdzonych barwnikach grozi zmianą koloru. Dlatego najpierw próba w ukrytym miejscu, a do wełny osobny prespray.
Produkty z poradnika
Do prania kanapy potrzebne są dwa środki: Enzym Pro98 i Acid Ocean Rinse. OxyGO i Sta Kill dokłada się dopiero przy konkretnej plamie albo zapachu.
Podsumowanie
Więcej płynów do dywanów i obić jest w kategorii pranie dywanów i tapicerek.